Nomadyczny Teatr Dźwięku jest przedsięwzięciem artystycznym z pogranicza teatru i nowych mediów. Celem pierwotnym było stworzenie innowacyjnych scenicznych narzędzi do twórczej reinterpretacji zbiorów archiwum historii mówionej Ośrodka Brama Grodzka – Teatru „NN”. Nagrania relacji świadków historii wraz z muzyką elektroniczną tworzoną na żywo i narracją składają się na immersyjny spektakl dźwiękowy. Soundsystem umieszczony zostaje w przestrzeni miasta, czasami podróżuje razem z odbiorcami. Może być potężną instalacją dźwiękową (Plac Litewski, Plac Po Farze), a jeszcze częściej subtelną interwencją, dźwiękowym ambalażem, pozwalającym na udział widzów (Brama Grodzka, Rocznica Lipca 80’), a nawet roślin (Otwarcie Parku Bronowickiego). Dzięki zastosowaniu odbiorników radiowych i przenośnych głośników, jesteśmy w stanie osiągnąć niezależność energetyczną, i zagrać spektakl w warunkach braku zasilania, wciąż jednak uwzględniając elementy interakcji z widzem (Festiwal Brunona Schulza – Drohobycz).
W Lublinie przed 1939 rokiem jedną trzecią mieszkańców stanowili Żydzi. Fantomowy ból związany z niemal całkowitym zniszczeniem społeczności stanowiącej od wieków część miejskiej wspólnoty jest wciąż istotną składową tożsamości naszego miasta, które w 2029 roku będzie pełnić zaszczytną rolę Europejskiej Stolicy Kultury. Po wybuchu pokojowych protestów w Białorusi w 2020 roku, a następnie wojny w Ukrainie w 2021 stosunkowo homogeniczny krajobraz lubelskiej wspólnoty zmienił się radykalnie, przywracając miastu po raz kolejny w dziejach jego wielokulturowy i wielonarodowościowy charakter. Obudził także związane z nim wyzwania i demony.
Wobec faktu umacniania się w Polsce i w Europie tendencji ksenofobicznych mówienie o Zagładzie w sposób uwzględniający specyfikę współczesnego odbiorcy jest potrzebą chwili. Nomadyczny Teatr Dźwięku (NTD) łączy refleksję historyczną z próbą zmiany w myśleniu o roli artysty. Od lat jako neTTheatre jesteśmy związani z teatrem nowych mediów, form eksperymentalnych, tworzymy spektakle VR, działania w internecie, pracujemy z nowymi technologiami. NTD kieruje swoją praktykę ku formom bardziej mobilnym, przenośnym, eko-wrażliwym, skupionym na dźwięku jako głównym nośniku emocji, pamięci i relacji. Redukujemy środki wyrazu, by jednocześnie poszerzać pole oddziaływania. Przygotowując się do działania w warunkach zagrożenia, próbujemy także uruchomić nowy obieg dla materiałów archiwalnych.
Stworzyliśmy model dźwiękowej instalacji – spektaklu przenośnego, który może być prezentowany w muzeach, synagogach, pustostanach, na stacjach kolejowych, czy w przestrzeniach plenerowych, ale także w schronach. Dzięki skupieniu się wyłącznie na dźwięku możliwe będzie zmniejszenie śladu węglowego i otwarcie się na nowe, subtelniejsze formy współobecności artysty i widza. Warstwa technologiczna pozwala odbiorcom wpływać na audiosferę w czasie rzeczywistym, poprzez gest, ruch, dotyk – angażując ciało, a więc także emocje, które zyskują bezpośrednie przełożenie na sferę dźwięku.
Razem z aktorami i aktorkami Teatroterapii Lubelskiej testujemy warunki w których dźwięk ułatwia, lub utrudnia odbiór, sprawdzamy wspólnie granice naszej wyporności akustycznej, przyglądamy się temu jakie krajobrazy dźwiękowe budują poczucie bezpieczeństwa, a które budzą niepokój, szczególnie w warunkach słabego oświetlenia, lub kompletnej ciemności.
Elementy spektaklu:
1. ARCHIWALIA – głosy świadków i świadkiń historii, nagrania field recording
2. MUZYKA LIVE – syntezatory, głos, przetwarzane pozostałe źródła
3. NARRATOR – przewodnik, mistrz ceremonii, celebrans
4. GŁOSY UCZESTNICZĄCE – reakcje widzów, interakcje z urządzeniami, sensory, biofeedback
5. FONOSFERA LOKALIZACJI – odgłosy miasta, szum elektromagnetyczny, dźwięki generowane przez rośliny
To wszystko miksujemy na żywo tworząc wielokanałową instalację dźwiękowa, którą konstruujemy i dekonstruujemy wobec uczestników i uczestniczek w czasie, który określamy jako „spektakl”.
słowo: Tomasz Pietrasiewicz, Łukasz Stypuła
dźwięk: Paweł Passini, Daniel Słomiński
obraz: Aleksandra Konarska
Nomadyczny Teatr Dźwięku został zainicjowany dzięki stypendium Krajowego Planu Odbudowy i rozwija się w stałej współpracy z Ośrodkiem Brama Grodzka – Teatrem NN, Teatroterapią Lubelską, Festiwalem Bliski Wschód, Fundacją Żydowski Lublin oraz neTTheatre – Centrum Kultury w Lublinie.